Als er niet snel doeltreffende maatregelen tegen de netcongestie komen, bestaat de kans dat na de zomer onder andere in Lelystad niet alleen nieuwe grootverbruikers van stroom, maar ook nieuwe woningen en andere kleinere complexen geen aansluiting kunnen krijgen. Die waarschuwing heeft netbeheerder TenneT doen uitgaan. Ondanks alle eerdere maatregelen zijn de grenzen in Flevoland, Gelderland en Utrecht bereikt, aldus het bedrijf na een eigen analyse.

Zonder verbetering wordt ook de kans op ernstige storingen groter. Netbeheerders willen snelle uitbreiding van de capaciteit, zoals het versneld bouwen van het hoogspanningsstation Utrecht-Noord en discipline van gebruikers, ook huishoudens, zoals het beperken van apparatuur op drukke tijden, Daarnaast wordt de aanvaarding gevraagd van een wat grotere kans op storingen die ontstaat als de marges tegen overbelasting iets worden verruimd.

“Gezien de uitkomsten van de analyse zijn we genoodzaakt een stevige waarschuwing af te geven, omdat de situatie ten opzichte van vorig jaar opnieuw verslechterd is,” zegt Robert Kuik, de directeur netwerkplanning. “Wij balen enorm deze waarschuwing te moeten brengen en realiseren ons dat dit mogelijk grote maatschappelijke en economische impact heeft voor deze regio’s. Alleen met krachtige interventies op korte termijn kunnen we de aansluitstop afwenden.”

Kuik en zijn collega's waarschuwen al jaren voor overbelasting. In verschillende regio's kunnen nieuwe grootverbruikers, zoals fabrieken, nu al geen aansluiting krijgen. In Flevoland is dat sinds 2022 het geval. De stop geldt ook voor het verzwaren van aansluitingen van bestaande grootverbruikers.

Gemeente wil antwoorden

De gemeente reageert kritisch en spreekt van een 'mededeling die heel veel vragen oproept, waarop TenneT vooralsnog geen antwoorden geeft'. Ze wil duidelijkheid over de gevolgen voor lopende en nieuwe aanvragen, de voortgang van projecten, de noodzakelijke acties vóór 1 juli 2026 en de rolverdeling tussen TenneT en betrokken overheden. Daarnaast vraagt ze het Rijk om besluitvorming en het zoeken van oplossingen.

“De gevolgen zijn groot,” aldus het stadhuis in een verklaring. “Inwoners, ondernemers en ontwikkelaars hebben lopende aanvragen en investeringsplannen. Tegelijk raken de uitkomsten onze strategische gebiedsontwikkelingen, waaronder Zuiderhage, Hart van de Stad en warmtenetten.”