Ook in de omgeving van  Lelystad is het dreigingsniveau van natuurbranden opgeschaald naar fase 2, het hoogste niveau. Dat geldt voor vrijwel heel Nederland, en vanmiddag ontstond op de Veluwe een brand waarvoor zelfs in Lelystad een NL-Alert werd afgegeven vanwege de rookwolken, maar toch is de toestand hier anders dan op het omringende oude land. Dat heeft onder meer te maken met de begroeiing.

“In andere regio’s zie je dat er bij een brandmelding direct meerdere eenheden worden ingezet. In Flevoland gebeurt dat minder vaak, omdat grote natuurbranden hier minder voorkomen,” zegt woordvoerder Robert Beek. Een belangrijk verschil is dat wij hier geen grote heidevelden hebben.  “Heide is van nature al droog en daardoor brandgevoeliger. Daar zie je sneller een groter risico, ook omdat heide ondergronds kan doorsmeulen,” aldus Beek. In Flevoland gaat het vaker om rietvelden. “Die kunnen snel branden, maar doven meestal ook sneller. Daarnaast zorgt het relatief hoge grondwaterpeil ervoor dat brand zich minder snel langdurig verspreidt.”

Voor  de Oostvaardersplassen worden aparte plannen gemaakt. “Daar hebben we te maken met uitgestrekte rietvelden die lastig bereikbaar zijn, wat het blussen moeilijker maakt.”

Ramen en deuren sluiten

De brand op de Veluwe is uitgebroken op een militair oefenterrein bij 't Harde, het Artillerie Schietkamp. Het is niet bekend hoe het vuur is ontstaan. Grote rookwolken trokken eerst richting Almere en Zeewolde, maar kwamen later ook onze kant op. De A28 is in verband daarmee tussen ’t Harde en Wezep afgesloten. Inwoners wordt aangeraden ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te zetten.

De belangrijkste oorzaak van het grotere risico is het uitblijven van regen. Fase 1 betekent dat er geen extra maatregelen nodig zijn, maar dat voorzichtigheid altijd belangrijk blijft. In fase 2 is er sprake van een verhoogd risico en wordt het publiek opgeroepen alert te zijn. Daarnaast hanteert de brandweer vier risiconiveaus: laag, normaal, hoog en zeer hoog. Welk niveau geldt, hangt af van factoren zoals droogte, wind en temperatuur.

In fase 2 mogen inwoners nog steeds de natuur in, maar extra voorzichtigheid is belangrijk. “Het gaat vooral om bewustwording: de natuur is droog, dus wees voorzichtig,” zegt Beek. Volgens Brandweer Nederland geldt in deze fase vaak een stookverbod en is open vuur meestal niet toegestaan, ook niet met een ontheffing.

Niet ongebruikelijk

Dat het risico nu oploopt, is volgens Beek niet ongebruikelijk. “Dit past bij het voorjaar, al zit het wel een beetje op het randje.” Daarmee doelt hij op de combinatie van het seizoen en de droogte. In de winter en het vroege voorjaar kan het risico op natuurbranden namelijk hoger zijn dan in de zomer. “Dan is de sapstroom in bomen en planten nog niet volledig op gang gekomen. Daardoor is de vegetatie droger en kan die sneller vlam vatten.”