We kennen inmiddels het ‘noodboekje’ van de Nederlandse overheid, maar hoe zit het in Flevoland? Als in een provincie met veel water de stroom uitvalt, spelen er andere risico’s, dus kwam Waterschap Zuiderzeeland met de publiekscampagne ‘Bereid je voor op noodsituaties in Flevoland’. Spoiler: we hoeven niet bang te zijn voor overstromingen, wel voor overstromende wc's.

De campagne is vanochtend gepresenteerd bij gemaal De Blocq van Kuffeler. Zuiderzeeland is hiermee het eerste waterschap dat ermee komt en projectleider Robin Oudejans hoopt dat andere waterschappen volgen. De campagne bestaat uit een folder en een reeks korte video’s met praktische tips. Volgens dijkgraaf Hetty Klavers leven er vragen over de gevolgen van stroomuitval voor het waterbeheer in Flevoland. “Als er geen stroom is en er is langdurige stroomuitval, moeten we dan bang zijn dat onze polders volstromen? En wat moeten we eigenlijk met ons afvalwater?” zei Klavers. En ze concludeerde: “We moeten onze inwoners goed informeren, vertellen wat ze eventueel zelf kunnen doen en wat het waterschap ook doet als het gaat over een noodsituatie.”

Geen grote zorgen

Klavers benadrukte dat er volgens het waterschap geen reden is voor grote zorgen over het vollopen van de polders. “Dan kunnen we toch redelijk geruststellend zijn. We hebben noodaggregaat. Daarmee kunnen we wel behoorlijk goed onze polders drooghouden.”  Hydroloog Rudolf Versteeg ging vervolgens in op de waterstanden in Flevoland tijdens een stroomstoring. .Hij legde allereerst uit dat het water in de polder actief moet worden weggepompt. “Het water staat vijf tot zes meter lager dan waar het heen moet. En als je dat weg wil houden, dan moet het vijf tot zes meter omhoog, dat doen we met onze gemalen.” Maar een tijdelijke stroomuitval leidt volgens hem niet direct tot problemen. “De kans dat we meer dan 20 tot 40 centimeter waterstijging krijgen is heel erg klein.”  En een hogere waterstand betekent niet automatisch dat de hele polder onder water staat.

Riool

Een ander verhaal is de werking van het riool bij een stroomuitval. Zuiderzeeland adviseert wc's af te sluiten. Oudejans: "Want op het moment dat de stroom uitvalt, dan werken ook de rioolgemalen niet meer. De riolering zal langzaam vollopen.”

Bernadette Lohmann, specialist afvalwaterketen bij het waterschap, legde uit dat bij een lokale stroomstoring het afvalwater nog opgevangen kan worden met noodaggregaten.“Maar een grootschalige stroomuitval maakt het ingewikkelder. Als het hele gebied geen stroom heeft, dan gaat het over ongeveer duizend rioolgemalen en dat wordt heel lastig om dat allemaal met noodstroomaggregaten op te lossen.” Volgens Lohmann kan het rioolstelsel wel ook tijdelijk nog afvalwater opslaan. “Voor maximaal een paar dagen heb je berging voor je afvalwater wat in je rioolstelsel kan plaatsvinden. Maar die raakt uiteindelijk wel vol.” Als de stroom langer uitvalt, kan het daardoor moeilijk worden om afvalwater kwijt te raken. 

Minder zuivering

Lohmann legt ook uit hoe het zuiveringsproces verloopt: “Eerst halen we met roosters en zeven de grove delen uit het afvalwater. Daarna mengen we het afvalwater met heel veel bacteriën. Dit zijn bacteriënvlokken en noemen we slib. Door het mengen en zuurstof toe te voegen, zorgen we voor goede omstandigheden. Bacteriën kunnen dan veel stoffen uit het afvalwater opnemen. Ze gebruiken de stoffen om te groeien en zich te vermenigvuldigen. Aan het einde van de zuivering scheiden we het slib van het gezuiverde water.” Bij een stroomstoring met afvalwaterzuiveringen kan het water nog wel doorstromen, maar de zuivering werkt dan minder goed. “Dan kunnen de bacteriën veel minder goed hun werk doen, omdat ze niet goed gemengd worden en geen zuurstof krijgen. De kwaliteit van het gezuiverde water neemt dan af.”

Om die reden roept het waterschap inwoners op om tijdens een langdurige stroomuitval zo weinig mogelijk afvalwater te produceren. “Waarschijnlijk gaan we met z’n allen dan heel veel minder afvalwater maken, want onze vaatwassers en wasmachines werken niet,” zei Lohmann. “Maar het is wel een aandachtspunt, we moeten voorzichtig zijn en zo min mogelijk afvalwater maken.” Oudejans: “Dus als je wel de kraan gebruikt, zet er een emmer onder zodat het water niet het riool inloopt.” Ook kunnen bewoners maatregelen nemen in hun tuin. “Zorg ervoor dat het water in je tuin goed de grond in kan. Want alles wat goed de grond in kan, komt niet direct in de sloot terecht.”

Video's

Oudejans lichtte tijdens de bijeenkomst toe dat het waterschap naast de folder ook een serie korte video’s heeft gemaakt met praktische tips voor inwoners. “Ik ben gevraagd om de tips die in het boekje staan te verfilmen in zeven korte video’s van ongeveer anderhalve minuut.” De tips gaan over wat mensen thuis kunnen doen bij langdurige stroomuitval. “Dat gaat onder andere over het afsluiten van je wc."

De folder wordt de komende tijd verspreid samen met de aanslag voor de waterschapsbelasting. Het waterschap adviseert inwoners om de informatie te bewaren, zodat die bij een noodsituatie snel kan worden teruggevonden. Meer informatie is te vinden op de site.

FOTO: Dijkgraaf Hetty Klavers onthult de folder van de actie.