Afvalbedrijven AVR en Attero willen dat de rechter een einde maakt aan het permanente contract van HVC met de gemeente. Het gaat niet alleen om HVC en Lelystad, ze hebben een aantal gemeenten voor de rechter gedaagd.

Inzet is de gebruikte bestuurlijke constructie die de verplichte openbare aanbesteding mag vervangen, aangeduid als quasi-inbesteding. Bij inbesteding voeren overheden taken volledig zelf uit, bij quasi-inbesteding richten overheden samen een bedrijf op. Als ze het bestuur kunnen controleren en het bedrijf vrijwel uitsluitend voor deze overheden werkt, mag dat. HVC is een bedrijf waarvan een aantal gemeenten en waterschappen, waaronder de gemeente Lelystad, de aandeelhouders zijn.

AVR en Attero bestrijden echter onder meer dat die overheden echt de baas zijn, kortweg omdat ze niet allemaal een vertegenwoordiger in het bestuur hebben. Verder zou HVC te veel buiten de aandeelhouders om doen. Als de zelfstandigheid van HVC te groot is, is het een bedrijf dat net als alle andere moet meedingen.

Schadevergoeding

Als de ARV en Attero winnen, kunnen ze niet alleen meedingen naar de afvalverwerking, maar ook een schadevergoeding eisen voor de jaren dat ze buitenspel stonden.

De advocaat van de gemeente toont zich wel optimistisch, maar sluit dat scenario toch niet helemaal uit. “Op basis van de huidige inzichten achten het college en HVC de kans op een succesvolle verdediging aanzienlijk,” aldus de verantwoordelijke wethouder, Rhody Matthijs. “Tegelijkertijd brengt iedere gerechtelijke procedure onzekerheden met zich mee en kan vooraf geen garantie worden gegeven over de uiteindelijke uitkomst.”

Procedure van jaren

Zijn verwachting is dat de procedure een lange tijd zal vergen - en mogelijk meerdere jaren in beslag neemt.

Bij verlies zouden de gemeenten nog wel kunnen vragen om respijt om de constructie aan te passen.

De rekenkamer, het orgaan dat voor de gemeente het beleid toetst, kwam vorig jaar met een kritisch stuk over het werk van HVC. AVR en Attero verwijzen daar ook naar.