De gemeenteraad heeft dinsdag in meerderheid besloten dat Jeugd Lelystad (JEL), de organisatie die voor een deel verantwoordelijk is voor de doorverwijzing van jongeren die jeugdzorg nodig hebben naar de meest passende hulp, voor 1 juli een ‘Raad van Commissarissen’ moet krijgen. Wethouder Piet van Dijk liet de gemeenteraad al van tevoren weten dat besluit niet te zullen uitvoeren.

Het was daarmee een harde confrontatie tussen Van Dijk en indiener Henk Schraa van ChristenUnie. De gemeenteraad heeft al eerder aangedrongen op een manie van ‘governance’ voor JEL, in  de vorm van  bijvoorbeeld een Raad van Toezicht of een Raad van Commissarissen. Daarmee moet de organisatie onafhankelijk worden aangestuurd. De uitvoering hiervan was echter blijven liggen, omdat de het college ook het functioneren van JEL wilde onderzoeken, en onlangs aangaf daar meer tijd voor nodig te hebben.

Confrontatie

Dinsdag hield Van Dijk de ChristenUnie voor dat het dan wel raar is als dat onderzoek nog moet plaatsvinden, te besluiten in te grijpen in de aansturing van Jeugd Lelystad. “Je hebt slechte voorstellen omdat ze te vaag zijn, bestuurlijks onzorgvuldig zijn, het tegenovergestelde bereiken of politiek onhandig zijn. Ik feliciteer de ChristenUnie, want dit voorstel is briljant: het valt maar liefst in al die categorieën.”

Nu hebben de gemeente en de wethouder nog de mogelijkheid Jeugd Lelystad direct aan te sturen. In een RvC-model kan men slechts een verzoek doen aan de Raad van Commissarissen als er bijvoorbeeld zaken moeten worden veranderd. “Ik geef u op een briefje dat dit voor problemen gaat zorgen. Ik ga dit voorstel dan ook niet uitvoeren als het wordt aangenomen door een meerderheid van de gemeenteraad.”

Schraa was niet gediend van de toon van de wethouder. “Ik doe een beroep op het fatsoen van de wethouder.” Maar die bond niet in. “Dit is een politieke discussie. Als je dan geen politieke toon aan mag slaan, weet ik het ook niet meer.” Maar ondanks de opmerking van de wethouder nam de gemeenteraad het voorstel wel aan: Jong Lelystad PvdA, ChristenUnie, GroenLinks, Mooi Lelystad, SP, Leefbaar Lelystad, D66 en het CDA stemden er mee in, VVD, PVV, InwonersPartij, FvD, GBL en NLL stemden tegen. Het ging om een motie, en het college is niet gedwongen die motie uit te voeren. 

Negatieve framing

Eerder op de avond sprak directeur-bestuurder Tanja Boeije van Jeugd Lelystad de gemeenteraad al toe. Zij zei, mede namens haar personeel, veel last te hebben van de discussies in de gemeenteraad over de jeugdzorg en de negatieve manier waarop er in de politiek en in de media gesproken wordt over JEL. “Daarbij is een hardnekkig frame ontstaan dat wij verantwoordelijk zijn voor de problemen binnen de jeugdzorg. Dat is niet zo. Wij zijn slechts voor 15 procent van de verwijzingen in de jeugdzorg verantwoordelijk. De andere verwijzingen komen van medische hulpverleners.” Ze stelt dat veel van wat er gezegd en geschreven wordt niet op feiten berust. “Dat draagt op geen enkele wijze bij aan oplossingen.”

Ze stelde dat de opdracht die de gemeente aan JEL heeft gegeven niet voldoet en zal moeten worden aangepast, al wilde ze niet ingaan op details. Wethouder Piet van Dijk zegde gemeenteraad aan het einde van de avond nog wel toe om voor het einde van zijn wethouderschap, als er na de verkiezingen een nieuw college en een nieuwe wethouder is, de gemeenteraad een notitie te doen toekomen over zijn ervaringen in dit dossier en zijn aanbevelingen over wat er anders kan en moet.

Onderzoek samenwerking

Overigens heeft de gemeenteraad dinsdag ook unaniem ingestemd met een onderzoek naar de samenwerking in de Jeugdzorg. Dat staat verder los van het onderzoek naar JEL. Wethouder Annemieke Messelink-Dijkstra liet de gemeenteraad voor haar aftreden nog weten dat dit onderzoek voorlopig niet zou kunnen worden uitgevoerd, omdat er eerst duidelijkheid moest komen over wat er zou precies onderzocht zou moeten worden. Haar opvolger Piet van Dijk, die sinds een maand het heikele dossier ‘Jeugdzorg’ onder zijn hoede heeft, liet de gemeenteraad weten er wel vaart achter te kunnen zetten, omdat er al veel voorbereidend werk was gedaan.