Het valt kennelijk niet mee om leiding te geven aan FlevoMeer Bibliotheek, de exploitant van de openbare bibliotheken in onder meer Lelystad, Dronten en Zeewolde. De organisatie meldde eind vorige week namens het bestuur de komst van een nieuwe directeur. Het gaat om Roel Zuidhof, een echte bibliotheekman, sinds bijna dertig jaar werkzaam in de sector en momenteel directeur-bestuurder van de bibliotheek in Nieuwegein. In het bericht werd uitgebreid verhaald over zijn enthousiasme om in Flevoland te beginnen. Maar iets anders bleef onbesproken: de snelheid waarmee directeuren van FlevoMeer elkaar de laatste jaren zijn opgevolgd.

Dat begint in september 2022 met het pensioen van Jan Gommer – na 16 jaar en 1 maand. Voor zijn opvolging wordt iemand uit een totaal andere hoek aangetrokken: Hanneke Broekhuizen.  Eerder werkte zij als commercieel directeur en als innovatiemanager in het bedrijfsleven, onder andere bij Euroma, de kruiden- en specerijenproducent in Zwolle.“ De toekomst van de bibliotheek kent vele mogelijkheden en uitdagingen. Ik heb er ongelooflijk veel zin in om samen met het team aan de slag te gaan en betekenisvolle oplossingen te bedenken om relevant te blijven in het digitale tijdperk,” laat zij weten.

Maar al in april het jaar erop gooit ze de handdoek in de ring. "FlevoMeer Bibliotheek zit in een verandertraject van een boekenuitleen naar een organisatie die werkt aan maatschappelijke opgaven," aldus woordvoerder Gineke Fels van FlevoMeer, en Broekhuizen ziet zichzelf 'als een verbeteraar en niet als een veranderaar'.

Teveel aan regels, tekort aan geld

Maar Broekhuizen zelf klaagt ook over een teveel aan regels en een tekort aan geld. "Ik merk dat ik veel bezig ben met verantwoording en rapportages," zegt ze bij Omroep Flevoland. "Dat begrijp ik, maar ik blijk commerciëler te zijn dan ik dacht." En: "Er is te weinig geld om voldoende mensen in te zetten. Het wisselt per gemeente. Zo hebben we menskracht nodig voor in de bieb maar ook voor de samenwerking met het onderwijs. Als je meer middelen hebt, kun je meer doen. Nu is het een kwestie van keuzes maken."

Er wordt een professionele interim ingehuurd: Luciënne Kelfkens; weer een heel ander type, met internationale ervaring bij non-profitorganisaties.

Het kost een jaar om een nieuw vaste directeur te vinden. “Als cultureel en maatschappelijk ondernemer ga je op zoek naar nieuwe financieringsstromen en weet je de organisatie minder afhankelijk te maken van subsidieverstrekkers," schrijft het bestuur in de wervingstekst, en: "Je hebt een goed gevoel voor politiek bestuurlijke verhoudingen en weet hoe je daarin succesvol kunt beïnvloeden."

'Ontwikkelen van mensen'

In april 2024 is het zover. Met gepaste trots wordt gemeld dat per 15 mei van dat jaar Bianca Pieters aan het roer zal staan. Zij heeft vooral ervaring als interim bij uiteenlopende maatschappelijke instellingen en overheden. Haar opdracht: leidinggeven aan de verdere ontwikkeling van boekenuitleen tot een organisatie met een brede taak bij het ontwikkelen van mensen, met als doel 'een Flevoland met geletterde, (digi)taalvaardige en zelfstandige inwoners'.

Weer een jaar later, mei 2025. “Vandaag ben ik precies één jaar in dienst als directeur-bestuurder van FlevoMeer Bibliotheek,” schrijft Pieters op Linkedin. “Vele mooie ontmoetingen en betekenisvolle stappen, in én buiten onze bibliotheken. (…) We hebben samen veel gerealiseerd – en minstens zoveel dromen nog te verwezenlijken! We blijven in beweging als FlevoMeer bibliotheek. Naar buiten, de wijk in, de school in – de samenleving in. En: “Op naar de volgende stap!”

De volgende stap? Een paar maanden later, in augustus, blijkt Pieters te zijn vertrokken. Ze meldt op Linkedin daarna tijdelijke klussen. De bibliotheek heeft zelfstandig interimbestuurder Marjolijn Feringa ingehuurd. Dat tijdelijk is inmiddels dus zestien maanden.

En nu komt na de kortstondige optredens van verandermanagers zo te zien dus weer een kapitein van de oude stempel op de brug. Hij treedt 1 maart aan.

Complexe organisatie

“Na een lange periode van bestuurlijke continuïteit heeft onze organisatie een periode van verandering doorgemaakt. We zijn een complexe organisatie,” zegt FlevoMeer Bibliotheek zelf over de zaak. En ja, twee directeuren-bestuurders hebben hun tanden erop stukgebeten. Maar woordvoerder Manouschka van Rijswijk betoogt dat de keuze voor Zuidhof er niet eentje is voor 'een kapitein van de oude stempel'. “Die typering herkennen wij niet. Zijn jarenlange ervaring in de bibliotheeksector betekent niet dat hij vasthoudt aan traditionele opvattingen over het bibliotheekwerk. Juist zijn kennis van de ontwikkelingen en de veranderende maatschappelijke rol van bibliotheken is een belangrijke reden voor zijn benoeming.”

Maar wat ging er dan mis met de vorige twee? Dat is een heel verhaal. Het heeft te maken met de activiteiten van en in de bibliotheek, die steeds uitgebreider worden. Zo worden er uiteenlopende cursussen gegeven. Een ander voorbeeld: in Lelystad verzorgt Radio Lelystad er liveuitzendingen met publiek over cultuur en politiek, met bij de laatste raadsverkiezingen openbare debatten.

Zoals Van Rijswijk het uitdrukt: “We bieden een breed scala aan maatschappelijke diensten en zijn actief in vijf gemeenten. Dat vraagt om nauwe samenwerking met gemeenten en maatschappelijke partners, terwijl de organisatie zich tegelijkertijd snel heeft moeten ontwikkelen, vanwege de veranderende rol van de bibliotheek. De bibliotheek is immers allang niet meer alleen een plek waar boeken worden uitgeleend, maar vervult een steeds bredere rol op het gebied van lezen, leren, digitale vaardigheden en ontmoeting.”

Specifieke kennis en ervaring

En dat leidde tot voortschrijdend inzicht bij de werving. “De afgelopen jaren hebben we ervaren hoe belangrijk het is dat een directeur-bestuurder deze verschillende aspecten weet te verbinden. De twee eerdere vaste directeuren-bestuurders brachten ervaring mee vanuit andere sectoren. In de praktijk is gebleken dat het leiden van een organisatie als FlevoMeer Bibliotheek, midden in deze veranderingen, specifieke kennis en ervaring vraagt.”

Dat wil niet zeggen dat er niets is veranderd. Onder leiding van Feringa is gewerkt aan herstructurering van de organisatie. Mede op basis daarvan is het profiel voor de nieuwe directeur-bestuurder vormgegeven, aldus Van Rijswijk.

“Bij de zoektocht naar een nieuwe vaste directeur-bestuurder heeft de raad van toezicht daarom bewust veel waarde gehecht aan bestuurlijke ervaring én kennis van de bibliotheeksector. Met Roel Zuidhof hebben we een bestuurder gevonden die de sector goed kent en weet welke ontwikkelingen en uitdagingen er spelen.”

Want een bibliotheek blijft toch een bibliotheek.