Museum Batavialand heeft gisteren de eerste schetsen gepresenteerd van de nieuwbouw. De Batavia, in de loop van dit jaar op de wal, moet daarin samen met het nieuwe entreegebouw het hart worden. De bouw wordt nu voorbereid door een architectenbureau, De Zwarte Hond, en een internationaal ingenieursbureau, Arup. Voor de tentoonstellingen is een gespecialiseerd bureau aangetrokken: OPERA Amsterdam. Gestreefd wordt naar 'een open en toegankelijke uitstraling', zeggen de partijen. Na de zomer moet het ontwerp af zijn. De voorbereidende werkzaamheden op het terrein gaan binnenkort van start, de Batavia komt dus dit jaar op de wal en de opening staat gepland voor 2028.

Trefwoord is samenhang. De verschillende elementen van de collectie en de activiteiten moeten een geheel worden, conform een eerder advies uit de museumwereld. En die elementen, dat zijn er nogal wat: het entreegebouw, tentoonstellingsruimtes, traditionele scheepsambachten, schepen, plus een conserveringsstraat en depots waar de werkzaamheden van Museum Batavialand als Nationaal Scheepsarcheologisch Depot en beheerder van de maritiem-archeologische rijkscollectie zichtbaar voor publiek worden uitgevoerd.

Eenheid nu niet te realiseren

Die eenheid is in de huidige opzet niet te realiseren. Dat komt mede doordat het instituut nu is verspreid over verschillende terreinen, zij het wel vlak bij elkaar. Dat heeft weer te maken met de ontstaansgeschiedenis: het samenvoegen van de Bataviawerf, het oude poldermuseum Nieuw Land en het terrein van de scheepsarcheologen, de  afdeling Scheepsarcheologie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

"De vernieuwing gaat niet alleen over uitbreiding in vierkante meters, maar vooral ook over samenhang," schrijft het museum zelf een verklaring. "Waar de werf en het museum nu nog van elkaar gescheiden zijn door een weg, vormt straks één gezamenlijk terrein het hart van het museum. Alles wordt verbonden door een doorlopend verhaal, met de bodem als rode draad. Het schip de Batavia fungeert daarbij als centraal oriëntatiepunt."

Eén kanttekening: het niet zeker of de Batavia straks nog toegankelijk zal zijn voor de bezoeker.

ILLUSTRATIE: ZICHT OP HET NIEUWE COMPLEX VANUIT BATAVIASTAD